Inspiratiegids geluid Deel 8: Interviews => Interview met Louisa van der Brink, Witteveen en Bos

LvdB: Onder TiB’s versta ik plekken die ergens tussen stedelijke en landelijke gebieden gesitueerd zijn. Daar bevinden zich magazijnen, sportcomplexen, volkstuinen, wegen en/of kleinschalige industriële activiteiten. Een TiB worden vaak beschouwd als onderbenut en zonder veel ruimtelijke kwaliteit. Maar de diversiteit aan landgebruik en de vele halfopen ruimtes in een TiB creëren volgens mij ook unieke habitats en sociaal-ecologische mogelijkheden, die verschillen van uitsluitend stedelijke of landelijke gebieden.

LvdB: Ik ben geen expert op geluidsgebied. Maar ik denk wel veel na over hoe een ruimte wordt beleefd. En wat het boeiend en aantrekkelijk maakt om naar een omgeving te luisteren, is naar mijn idee het bestaan van contrasten, een mate van heterogeniteit. TiB’s bieden je eigenlijk een groot aantal keuzemogelijkheden, ook op auditief gebied. Er valt meer te beleven, meer te horen dan in de homogener klinkende steden of natuurgebieden.

LvdB: Ja, de ontwerpstrategie die ik voorstel voor gebieden aan de randen van steden, noem ik het membraanlandschap, een ruimtelijke laag van interactie tussen een stedelijke en landelijke leefomgeving waarin verschillende menselijke en niet-menselijke actoren samenkomen. De kwaliteiten van dit soort plekken en het belang daarvan voor mensen worden nog te veel miskend. En ze worden ook aanzienlijk schaarser omdat hedendaagse bouwtechnieken ervoor zorgen dat er dichter op spoor- of snelwegen gebouwd kan worden. Voor mij zijn Tib’s plekken waar uitwisseling en interactie tussen mensen – en trouwens ook dieren – kan plaatsvinden, plekken waar kleinschalige woningbouw afgewisseld wordt met natuur en mogelijkheden tot recreatie waardoor echte natuurgebieden meer ontzien kunnen worden.

LvdB: De heterogeniteit van TiB’s heeft natuurlijk ook betrekking op geluid. Het mooie aan die TiB’s is dat er een unieke afwisseling kan ontstaan tussen natuurlijke geluiden, geluiden van bijvoorbeeld een voorbijrazende trein en geluiden van (lichte) industrie. Iemand die in een stad woont met een membraanlandschap kan dus van beide werelden genieten. Juist omdat geluid zich weinig van (visuele of tactiele) grenzen aantrekt, kan het een verbindende factor vormen. En als stedenbouwkundige kun je proberen hiervoor de juiste voorwaarden te scheppen.

LvdB: Ja, jij benoemt het negatief – versnippering. Ik noem het liever functiemenging en presenteer dat als een kwaliteit. En het is aan landschapsarchitecten en stedenbouwkundigen om die TiB’s bewust op die manier – dus met een mix van diverse functies waardoor ook een auditieve heterogeniteit ontstaat – te ontwerpen. Maar niet alles hoeft tot in het kleinste detail ontworpen te worden: naast een wat grove planning – misschien het vastleggen van oppervlaktepercentages voor de diverse functies - mag het organiseren van zo’n TiB wel wat spontaner en creatiever. Geef mensen de vrijheid om op hun eigen terrein dingen te realiseren die zij belangrijk en goed vinden.

Nou ja, je moet wel afspreken dat het die kwaliteit moet hebben; je moet wel die definitie van heterogeniteit vastleggen in een visie of ambitiedocument, maar zonder het al te zeer te detailleren. Je zou kunnen vastleggen dat iedere gebiedsontwikkeling binnen zo’n membraan een bepaalde functiemix moet hebben; en dat is dan van toepassing op iedere schaal waarop gewerkt wordt. Daarmee kunnen bijvoorbeeld ook beleidsmakers beter omgaan met een zekere mate van onzekerheid over het uiteindelijke resultaat. Daarmee geef ik tevens aan dat voor TiB’s streven naar een ‘uiteindelijk resultaat’ niet de juiste ontwerphouding is. Het gaat veel meer om richting geven en het ontwerpen en faciliteren van een groeimodel waardoor meer heterogeniteit ontstaat, ook auditief.

Wat voor mij dus voorop staat is het erkennen van dit soort ruimtes (en hun potenties) tussen stedelijke en landelijke gebieden in, die beide betrekkelijk homogeen zijn. En vervolgens deze ruimte anders in te richten dan nu gebeurt. Zowel visueel, functioneel als auditief mogen die TiB’s wel wat veelzijdiger en gevarieerder zijn waardoor het gewoon leuker wordt om daar te verblijven.